matilda’t Is weer december, de tijd van terugblikken en vooruitzien. Welnu: 2012 bleek een jaar waarin uitgevers vooral op ‘veilig’ varen: heruitgaven, meer van hetzelfde en seriewerk. Een jaar van stapels Losers, Mutsen en Muizen en van nog maar weer een Grijze Jager, een jaar van wat goede boeken van de gevestigde orde en van bekende Nederlanders die ook eens een kinderboekje schrijven. Kortom: een jaar met weinig verrassingen.

Maar ze zijn er wel! Guus Kuijer wint de ALMA, de Astrid Lindgren Memorial Award, een soort Nobelprijs voor de jeugdliteratuur. Even daarna volgt Sjoerd Kuyper als winnaar van de driejaarlijkse Theo Thijssenprijs. Tijdens een vrolijke middag in maart krijgt Ted van Lieshout de Woutertje Pieterse Prijs voor zijn uiterst originele bundel Een driedelig paard.

Nederland
Het is pas half november, dus het is nog te vroeg om met lijstjes te komen over het mooiste, leukste en beste van 2012. Maar over één ding zijn we het unaniem eens: een mooier boek dan Nederland van Charlotte Dematons kan binnen nu en 31 december onmogelijk verschijnen.
Nederland ligt sinds half september in de winkel. Voor wie die afgelopen twee maanden even niet oplette: met Nederland leverde Charlotte Dematons een meesterwerk af. Op zevenentwintig in vogelvlucht getekende platen kun je tot in de kleinste details kennis maken met wat Nederland te bieden heeft aan landschappen, steden, geschiedenis, feesten, tradities…

En dat niet alleen! In het boek vind je dertig kinderliedjes, de complete geschiedeniscanon, allerlei figuurtjes uit kinderboeken (Nijntje Pluis op het strand, Bang Mannetje op de Stormvloedkering, Jubelientje op de Vrijmarkt), je kunt paaseieren zoeken in de dierentuin, met vijftien vriendjes van Pinkeltje verstoppertje spelen in Madurodam, op elke bladzijde varen De Kameleon én de Nooitlek van de Kleine Kapitein en zweeft er ergens een gele ballon. Om Nederland te beschrijven heb je heel veel woorden nodig. En dat terwijl het een tekstloos prentenboek is!

logo gouden griffel 2012Dinsdag 2 oktober, zo ergens rond 20.00 uur, dan weten we meer. Dan wordt bekend gemaakt welk boek dit jaar de Gouden Griffel krijgt. Negen boeken zijn al eerder bekroond met een Zilveren Griffel en van acht van de gelauwerde auteurs zitten nu in spanning omdat hun Zilver wellicht verandert in Goud. Het negende Zilveren Boek – Ik en de rovers van Siri Kolu – is vertaald vanuit het Fins en komt daarom niet in aanmerking voor vergulding. Dat wil verder absoluut niet zeggen dat dit boek van mindere kwaliteit is, want Ik en de rovers is een verrukkelijk en vermakelijk zomers avonturenboek dat het meer dan verdiende om een Griffel te krijgen.

Er zijn dus nog acht kanshebbers over. Elk jaar is het weer een aangenaam gezelschapsspel om te voorspellen wat de Gouden Griffel wordt. Er staat geen glazen bol in de Kinderboekwinkel, het koffiedik zit tegenwoordig in pads, dus we gaan volledig af op wat we zelf graag als het Gouden Boek zouden zien.

ik zie je welAls tip voor een kraamcadeautje kun je er nog wel mee aankomen. ‘Hebt u al aan een boek met versjes gedacht?’ De klant reageert dan verrast. Nee, ze dachten wel aan Jip en Janneke of aan die eeuwige mol met die drol op zijn kop, maar een versjesboek… wat een leuk idee! En wat een aanbod!
Maar wanneer een kind de kleuterleeftijd voorbij is, lijkt de poëzie de boekenkast te verlaten. Ouders, die het boek tenslotte betalen, weten niet hoe snel ze hun kroost via de prinsessen en piraten naar Dolfje Weerwolfje of De kleine kapitein moeten loodsen. Versjes? Nee, dat is te kinderachtig, die fase is hun kind nu wel voorbij.

Hoe kun je als zevenjarige nou te oud zijn voor poëzie? Of te jong, want dat vooroordeel bestaat ook. Gedichten worden door (groot-)ouders al snel bestempeld als ‘moeilijk’ of ‘saai’ als je probeert ze onder hun aandacht te brengen. Kinderen kijken er niet eens naar; die willen de boeken die hun vriendjes ook lezen. Hoe breng je ze dan het plezier in gedichten lezen bij? In het spelen met taal, in de verrassingen die poëzie kan brengen?

mevrouw griezelDe slingers laten we nog even lekker hangen, maar de feestelijkheden rondom het 25-jarig bestaan van de Nijmeegse Kinderboekwinkel zijn nu echt voorbij. Een week lang was het feest rondom het thema Roald Dahl, omdat deze beroemde schrijver in 1987 onze winkel geopend heeft.

Het was de bedoeling om ons jubileum op dezelfde wijze te starten als 25 jaar geleden: door Mevrouw Griezel aan ballonnen boven de Grote Markt te laten zweven. Eén probleem: in 2012 kletterde de regen tegen de ramen. Buienradar beloofde niet veel goeds, dus toen de deuren van de Kinderboekwinkel om 14.00 uur opengingen, stroomde de winkel vol druipnatte mensen die ons kwamen feliciteren. Zodra het even droog werd, stapten de jonge vrienden van Circus Poehaa uit Arnhem op griezelig hoge stelten rond om het winkelende publiek in Nijmegen attent te maken op ons feest. Uiteindelijk ging Mevrouw Griezel toch de lucht in, al steeg ze niet zo netjes recht omhoog als in het beroemde boek van Dahl.